از شجاعت ايشان،
مردم يزد هم شجاعت يافته بودند

آيت الله محمد صدوقي در سال 1287 ش در يزد ديده به جهان گشود. خانواده شهيد صدوقي از نوادههاي مرحوم شيخ صدوق ميباشند و پدر او يكي از روحانيون معروف يزد بود. آيتالله صدوقي دوراني از تحصيلات خود را در يزد و اصفهان گذراند و سپس براي ادامه تحصيل به قم مهاجرت كرد. وي به مدت 21 سال در قم به فراگيري علوم اسلامي پرداخت و از محضر عالمان نامداري همچون شيخ عبدالكريم حائري يزدي، سيدصدرالدين صدر، سيدمحمدتقي خوانساري، سيدمحمد حجت كوه كمرهاي و حضرت امام خميني (ره) بهره برد. پس از درگذشت آيتالله شيخ عبدالكريم حائري، مؤسس و مدير حوزة علميه قم، اداره قسمتي از حوزة علميه به شهيد صدوقي واگذار شد. با رسيدن سال 1330 ش. و فوت عالم بزرگ ديني يزد، با درخواست مردم و توصيه حضرت امام و بزرگان به آيتالله صدوقي، ايشان به يزد بازگشت و به انجام وظايف ديني و انقلابي پرداخت. اين عالم رباني از آغاز مبارزات حضرت امام خميني (ره) چه پيش از قيام 15 خرداد و چه پس از آن، همواره از ياران و مروجان افكار متعالي حضرت امام محسوب ميشد.
در آستانه پيروزي انقلاب اسلامي شهر يزد به يکي از پايگاههاي اصلي انقلاب مبدل گرديد. چهلم شهداي تبريز در فروردين ماه سال 1357 در اين شهر برگزار شد که خود يکي از عوامل شعله ور شدن آتش انقلاب اسلامي بود. همه اين اقدامات به محوريت و برکت وجودي آيت الله صدوقي صورت ميگرفت و اشراف و احطه ايشان به امور شهر به نحوي بود که ميتوان گفت که "يزد مدتها قبل از سقوط رسمي رژيم در 22 بهمن 57 سقوط کرده بود."
حضرت آيت الله خامنه اي که از دوستان و همرزمان آيت الله صدوقي در عرصه مبارزه با رژيم پهلوي بوده اند ماجراي نفوذ و تسلط ايشان بر شهر يزد را چنين توصيف ميکنند:
«اواخر سال 57 شايد آبان و آذر بود که من از تعبير برميگشتم، سر راه که به يزد آمدم، وقتي رفتم مسجد ايشان ديدم گويا اينجا جزء محيط کشور ايران نيست و در مسجد ايشان خيلي آزاد اعلاميه هايي را به ديوار زده بودند و مردم مي آمدند مي خواندند، در صورتي که اين اعلاميه ها فوق العاده تحريک آميز بود ... مثلا طريقه ساختن کوکتل مولوتوف و نارنجک دستي را براي مقابله با عوامل دستگاه حکومت به ديوار زده بودند و مردم هم خيلي راحت ميآمدند و ميخواندند و جالب اين است که کسي هم جرات نميکرد برود در مسجد ايشان و اينها را بردارد. خود آن بزرگوار هم هر شب به مسجد مي رفت و جمعيت بسيار انبوهي را که در مسجد جمع مي شدند با بيانات خودش ارشاد ميکرد و مطالبي را عليه دستگاه و عليه مقامات دستگاه صريحا ميگفت و لذا بود که از شجاعت ايشان مردم يزد هم شجاعت پيدا کرده بودند.« (11/5/61)
اين شخصيت والامقام پس از پيروزي انقلاب اسلامي، از طرف مردم يزد، براي تدوين قانون اساسي راهي مجلس خبرگان شد و در راه تثبيت اصل ولايت فقيه، تلاش فراواني از خود نشان داد. ايشان همچنين به عنوان نماينده امام و امام جمعه يزد برگزيده شد و به روشنگري و ارشاد مردم همت گماشت.
سرانجام آيت الله محمد صدوقي در روز 11 تير 1361 مطابق با دهم ماه مبارک رمضان سال 1402 قمري، پس از اداي نماز جمعه در حالي كه جايگاه را ترك ميكرد، منافقي با به آغوش كشيدن آن بزرگوار و منفجر كردن نارنجكي كه در دست داشت، ايشان را در خون خود غوطهور ساخت.
حضرت آيت الله خامنه اي در سالگرد شهادت ايشان فرمودند: «شهادت ايشان يك درس و حادثهي آموزنده بود و خباثت و دنائت دشمن را به اثبات رساند. دشمنهاي ما كساني هستند كه با انسانهاي مرتبط با خدا و دين و پيرمردهاي نوراني و با صفا و پاكباخته آنچنان كينهتوزانه برخورد ميكنند كه نظير آن جز در رفتار بدكارترين خلق خدا در طول تاريخ - مثل خوارج - مشاهده نميشود. اين گروه در دوران اميرالمؤمنين(ع) نيز نسبت به مردان خدا و مؤمنين و مخلصين صادق، با وحشيگري و سبعيت رفتار ميكردند.»(11/4/68)



